Շոլոմ-Ալեյխեմի «Եթե Ռոտշիլդը լինեի» պատմվածքը Կասրիլովկացի մի աղքատ հրեայի մենախոսությունն է, որտեղ փոքր մարդու նյութական նեղությունն ու բարոյական իդեալները միահյուսվում են սուր երգիծանքի և խորը հումանիզմի հետ։ Հերոսը, պատկերացնելով իրեն անսահմանապես հարուստ, ծրագրում է բարեգործությամբ փոխել ոչ միայն իր համայնքի, այլև ամբողջ աշխարհի կյանքը՝ վերացնելով աղքատությունը, պատերազմներն ու մարդկային չարիքը։ Հեղինակը ցույց է տալիս այդ իդեալի անիրականալիությունը՝ ընդգծելով կյանքի սոցիալական անհավասարությունը և մարդու ներքին ազնվությունը։ Պատմվածքը միավորում է հումորը և վեհ գաղափարախոսությունը՝ դառնալով մարդկային երազանքի ու իրականության հակադրության վառ օրինակ: