19-րդ դարի երկրորդ կեսի Շամախիում, ավանդույթներով ու հասարակական խիստ կանոններով ապրող միջավայրում, Սուսանի և Սեյրանի մանկական մտերմությունը տարիների ընթացքում վերածվում է խոր զգացմունքի։ Սակայն ընտանիքների պատվի, խոսքի, բամբասանքի և հասարակական կարծիքի ազդեցությունը նրանց հարաբերությունները դնում է ծանր փորձության առաջ։ Պատմությունը անդրադառնում է սիրո, ընտանիքի հեղինակության և «նամուս» հասկացության բախմանը։

19-րդ դարի վերջի Ռուսական կայսրությունում՝ Թիֆլիսից մինչև Հյուսիսային Կովկաս, Մոսկվա և Պետերբուրգ ձգվող ճանապարհի վրա, հեղինակի դիտարկումները միահյուսվում են բնության, քաղաքների ու մարդկանց պատկերներին։ Ուղևորությունը դառնում է առիթ՝ խորհելու հայ հասարակության, մամուլի ու մտավոր կյանքի մասին՝ ուշադրությունը սևեռելով բարոյական անկման, շահամոլության, կեղծ հեղինակության և հասարակական պատասխանատվության խնդիրներին։

20-րդ դարի սկզբին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, պատմողը դստեր հետ ուղևորվում է Միջերկրական ծովով՝ Զմյուռնիայից դեպի Եգիպտոս, ապա Իտալիա և Ամերիկա։ Ճանապարհին նա հանդիպում է տարբեր ժողովուրդների ու մշակույթների ներկայացուցիչների, դիտում նրանց կենցաղն ու սովորույթները։ Ուղևորության ընթացքում առանձնանում է երիտասարդ Լամիյեի պատմությունը՝ կապված սիրո, ընտանեկան կամքի և կրոնական սահմանափակումների հետ։

XIX դարի վերջը։ Ճանապարհորդները անցնում են Լոռու և Գուգարքի ձորերով ու գյուղերով, այցելում Հաղպատ, Սանահին, հին եկեղեցիներ, գերեզմանոցներ ու լեռնային ճանապարհներ։ Բնության գեղեցկությունը այստեղ միահյուսվում է պատերազմների, արշավանքների և մարդկանց տոկունության հիշողությանը։ Գյուղացիների առօրյան, տեղացիների պատմություններն ու հնությունների վիճակը բացում են անցյալի և ներկայի միջև ապրող մի ամբողջ աշխարհ։